کلیشه ها | تعریف و دلیل اشتباه آنها

مردم درباره کلیشه ها حرف های زیادی برای گفتن دارند. برخی با صدای بلند فریاد می زنند که در همه شرایط اشتباه می کنند. برخی دیگر استدلال می کنند که اگر واقعیت کلیشه درست نباشد، وجود نخواهد داشت. فراتر از اختلاف اخلاقی، کلیشه ها بر جامعه ما تأثیر می گذارند و می توانند آسیب های زیادی وارد کنند. اگر در درک دقیق اینکه یک کلیشه چیست و چگونه می تواند بد باشد مشکل دارید، در این مقاله چیز هایی است که باید بدانید. در نهایت برای بهبود شرایط خود می توانید به مرکز مشاوره همکده مراجعه کنید. مرکز مشاوره همکده اولین و بزرگ ترین مرکز مشاوره در ایران می باشد. این مرکز ارائه دهنده خدمات حضوری و مشاوره تلفنی روان شناسی است.

یک تعریف از کلیشه

در این بخش می خواهیم بدانیم منظور از کلیشه ها چیست؟ این سوال اغلب مطرح می شود. دیکشنری کمبریج این مفهوم را چنین تعریف می کند: “ایده ای که برای توصیف نوع خاصی از  گروه ها یا چیز یا شخص یا چیزی که فکر می کند نماینده چنین ایده ای است استفاده می شود.” به زبان انگلیسی ساده، ایده گرفتن از چیزی، معمولاً گروهی از افراد، و استفاده از این تفکر برای همه افراد آن جمعیت است. برخی از مترادف های کلیشه ای شامل “typecast” و “pigeonhole” هستند.

فیلم ها، موسیقی و تلویزیون همیشه از ایده های کلیشه ای در محتوای خود استفاده می کنند. در اکثر فیلم های تلویزیونی، یک شخص منفور، پدری پر اشتباه، شخصیت زن پر سر و صدا، یا بهترین دوست اقلیت فرهنگی وجود دارد. با این حال، می توانیم کلیشه ها را تقریباً در هر کجای دنیای امروز پیدا کنیم. برخی از کلیشه های رایج جنسیت، نژاد، شکل ظاهری، سن و معلولیت را احاطه کرده اند.

برای ارتباط با روانشناس کلیک کنید ارتباط با روانشناس

به جملات زیر فکر کنید. برای پر کردن جای خالی از چه کلماتی استفاده می کنید؟

مو بور __ است.

مردان فقط __ می خواهند.

هزاره ها بیش از حد __ هستند.

دختران نمی توانند __.

همه سیاه پوستان / لاتین ها / بومیان کشور / سفیدپوستان __ هستند.

کلماتی که برای پر کردن جای خالی انتخاب کرده اید نمونه ای از کلیشه هایی است که یا به عنوان یک مطلب درست شنیده اید و یا اعتقاد دارید که درست است. ممکن است فکر کنید، “هی! هیچکدام از کلماتی که من برای پر کردن جای خالی انتخاب کردم بد نیست.” اما این نکته جالب در مورد کلیشه ها است. برای تأثیر ناخواسته لازم نیست منفی یا بی ادب باشند.

کلیشه های مثبت

کلیشه ها | تعریف و دلیل اشتباه آنها

کلیشه های مثبت رایج هستند و از نظر ظاهری مانند تعارف به نظر می رسند. یک کلیشه “مثبت” را در نظر بگیرید، “همه آسیایی ها باهوش هستند!” در نگاه اول، به نظر ستایش می رسد. اما اگر با دقت بیشتری نگاه کنید، این کلیشه می تواند آسیب زیادی وارد کند.

تصور کنید شما یک کودک کوچک از نژاد آسیایی هستید. شما تمام زندگی خود را می شنوید که چگونه “همه آسیایی ها باهوش هستند”، اما می دانید که برای شما درست نیست. شما در مدرسه دوران سختی دارید. خواندن دشوار است. یادگیری ریاضی غیرممکن است. به نظر می رسد همه اطرافیان شما را تحت فشار قرار می دهند زیرا قرار است شما “باهوش” باشید. هر بار که نمره بیست یا  “A” را به خانه نمی آورید، احساس شکست می کنید. انگار شما تنها ژنی را که “همه آسیایی ها را باهوش” می کند از دست داده اید.

همانطور که فرصت های آموزشی مانند بورس تحصیلی و دانشگاه های معتبر درهای خود رد به روی شما می بندد، آینده شما تاریک به نظر می رسد. شما سالها تلاش کرده اید تا به جای یافتن استعدادهایی که می توانستند شما را به موفقیت در زمینه های دیگر برساند، یک آسیای کلیشه ای باهوش باشید. همانطور که می بینید، گرچه در ابتدا کلیشه چیز بدی به نظر نمی رسد، اما می تواند وزن زیادی را برای افرادی که در آن نمی گنجند، وارد کند.

کلیشه های منفی

کلیشه های منفی آنهایی هستند که با شنیدن کلمه “کلیشه” اغلب به آنها فکر می کنیم. معمولاً از آنها به عنوان توهین یا دلیل تعصب استفاده می شود. یک کلیشه منفی رایج این است: “همه زنان آرایش کرده دارای عیب هستند.” این برمی گردد به تصویر فیلم ها از یک زن درمانده و مشکل دار، که معمولاً او را به عنوان یک زن ضعیف وارد بازی می کنند. این عبارت قبلاً ذاتاً بی ادبانه واژه توصیفی “درمانده” است. با این حال، درست مثل مثال “همه آسیایی ها باهوش هستند”، آسیب واقعی این کلیشه بسیار عمیق تر است.

تصور کنید شما یک زن 21 ساله با چهره تازه هستید. شما تازه از کلاس خود فارغ التحصیل شدید. شما همچنین فردی شیک هستید و استایل زیبا و  بسیار محسوسی دارید. برای شروع راه خود در دنیای حرفه ای، رزومه ارسال می کنید، برای کارورزی درخواست می کنید و از طریق رسانه های اجتماعی شناخته می شوید. یک کارفرمای احتمالی شما را برای مصاحبه وارد می کند، اما وقتی شما به لیسانس خود در رشته مهندسی اشاره می کنید، کارمندان یک خنده  خفه می کنند.

از لحظه ورود شما به اتاق، آنها در حال تصمیم خود را درباره شما گرفته اند. مطمئناً سابقه و تجربه شما روی کاغذ خوب به نظر می رسد، اما آنها معتقدند کسی که جوان، بلوند و جذاب است، نمی تواند کار مناسب یا هوشمندی داشته باشد تا بتواند به اوج برسد. آنها حتی قبل از اینکه فرصتی برای اثبات خود پیدا کنید، شما را می نویسند.

شرایطی از این قبیل است که کلیشه سازی مثبت یا منفی بر روی فرد تأثیر می گذارد. اگرچه این بیانیه گروهی را توصیف می کند، اما افراد تحت تأثیر ایده ها قرار می گیرند.

چرا کلیشه ها غلط هستند؟

کلیشه ها | تعریف و دلیل اشتباه آنها

اگر به دلیل غلط بودن کلیشه سازی به دلایل بیشتری نیاز دارید، این را در نظر بگیرید:

کلیشه ها تقسیم می شوند

یکی از مخربترین تأثیرات کلیشه شکافی است که به دلیل آن در بین مردم ایجاد می شود. با گفتن اینکه یک گروه باهوش تر، با استعداد یا جذابیت بیشتری نسبت به گروه دیگر است، این مستقیماً نشان می دهد هر کسی که در آن گروه قرار نگیرد، دارای هوش، استعداد و توانایی نیست. این نوع نگرش می تواند به راحتی حسادت، ناامنی و حتی افسردگی را در کسانی که در گروه مطلوب نیستند، تقویت کند.

کلیشه ها ترس ایجاد می کنند

در این مسیر یک نمونه و مثال خاص می زنیم.  پس از حملات تروریستی 11 سپتامبر علیه ایالات متحده، مسلمانان مقیم این کشور افزایش جنایات نفرت و تبعیض را تجربه کردند. از آنجا که تروریست ها عقاید افراطی داشتند، طولی نکشید که مردم از مسلمانان یا هر کس از خاورمیانه ترس و وحشت پیدا کردند.

کلیشه هایی مانند “همه مسلمانان تروریست هستند” و “مسلمانان می خواهند آمریکایی ها را بکشند” موجی در سراسر این کشور ایجاد کرد. اگرچه جامعه مسلمان-آمریکایی اقدامات تروریستی را محکوم کرد، و با افتخار اظهار داشت که دین آنها عشق است، اما این کلیشه قبلاً شروع به کار کرده بود. طولی نکشید که شهروندان  ایالات متحده که به تازگی مسلمان شده بودند، تروریست خوانده شدند. از مردم بی گناه، سخت کوش و دوست داشتنی در سراسر کشور وحشت داشتند، با وجود اینکه هیچ کار اشتباهی انجام نداده اند. برخی بی نیاز تهدید شدند، مورد حمله لفظی قرار گرفتند و مورد تعرض جسمی قرار گرفتند.

کلیشا ها فرصت را محدود می کنند

وقتی به یک گروه امتیازات ویژه داده می شود یا فرصتهایی از آنها گرفته می شود فقط به دلیل اینکه عقیده خاصی در مورد آنها گسترش می یابد، فرصتهای اجتماعی، تحصیلی و شغلی آنها را محدود می کند. به عنوان مثال، اگر یک نژاد خاص “تنبل” یا “تحصیل نکرده” تصور شود، یک کارفرمای بالقوه به احتمال زیاد فقط با نگاه کردن به نام وی، رزومه شخصی را پشت سر می گذارد، کاملاً از صلاحیت هایی که می توانند برای این نقش بیاورند، بگذرد.

در سال 2015، هافینگتون پست مقاله ای منتشر کرد که در آن یک حقیقت غم انگیز را افشا کرد. کودکانی که مشکلات خاصی داشتند بیشتر توسط معلمین به عنوان “مزاحم” برچسب گذاری می شدند. قبل از اینکه بتوانند خود را از نظر علمی اثبات کنند، آنها قبلاً از طریق فیلتر منفی دیده شده بودند. تصور کنید که وقتی همه دیگران شما را بسیار عقبتر از خط شروع می بینند، می خواهید در جهان بالا بروید.

کلیشه ها از مشکلات واقعی چشم پوشی می کنند

برخی دوست دارند ما اعتقاد داشته باشیم که برخی از افراد، یا در برخی موارد، فرهنگ ها یا نژادهایی خاص، خشونت بیشتری نسبت به دیگران دارند. در حالی که این حرف افراد بندرت درست بیرون می آیند و این را اشتباه بیان می کنند! تعصب آنها در رسانه ها دیده می شود. مشکل این نوع تعصب در رسانه ها این است که مشکلات واقعی را هم در گروه نژادی، فرهنگی یا اجتماعی که فرد در مورد آن صحبت می کند و هم در خارج از آن نادیده می گیرد. 

کلیشه ها بهانه هایی به ما می دهند

کلیشه ها | تعریف و دلیل اشتباه آنها

نکته آخر اینکه، کلیشه ها فقط نظر دیگران درباره ما را تغییر نمی دهند. آنها همچنین می توانند آنچه را که درباره خودمان فکر می کنیم تغییر دهند. اگر مدام می شنوید، به دلیل سن، نژاد، جنسیت یا موقعیت اجتماعی خود، باید چیزی باشید که نیستید، این باعث ایجاد تعارض عاطفی می شود.

کلیشه ها غالباً براساس مواردی ساخته شده اند که ما نمی توانیم آنها را به راحتی تغییر دهیم، یا اصلاً نمی توانیم آنها را تغییر دهیم. کلیشه ای که به ما داده می شود می تواند تأثیر منفی بگذارد. ممکن است شخصی برای یک تیم یا ورزشی که دوست دارد امتحان نکند زیرا احساس نمی کند “ظاهری مناسب” دارد. ممکن است شخصی به خود فشار نیاورد زیرا اطمینان دارد که با آنچه برای موفقیت لازم است به دنیا نیامده است. به دلیل افکار و سخنان دیگران، بسیاری از مردم زندگی خود را با گذراندن نسخه کمال کمالی از بهترین خود سپری می کنند.

درک اینکه کلیشه ها چیست و چرا در دنیای ما مشکلاتی ایجاد می کنند مهم است. حتی اگر بد به نظر نرسد، کلیشه ها می توانند پیامدهای منفی داشته باشند. اگر شما یک نمونه کلیشه ای را تجربه کرده اید، مهم است که تصدیق کنید می تواند از نظر احساسی بر شما تأثیر بگذارد.

مراجعه به درمانگر

اگر در زندگی شما شرایطی پیش می آید که در آن کلیشه ها باعث اضطراب یا افسردگی مکرر شما می شوند، باید با یک متخصص بهداشت روان صحبت کنید. از طریق سیستم عامل های مشاوره تلفنی مانند مرکز مشاوره همکده، درمان بیماری های روانی هم مقرون به صرفه و هم راحت است. علاوه بر این، روانشناسان تشخیص می دهند که انعطاف پذیری و در دسترس بودن درمان تلفنی به آن کمک مهمی در سلامت عمومی می کند.

با یک مشاور مجاز در مرکز مشاوره همکده صحبت کنید. اگر با کلیشه سازی دیگران دست و پنجه نرم می کنید، می توانیم نکاتی را به شما ارائه دهیم که فراتر از آنچه می بینید، نگاه کنید. جهان امروز بیش از 7 میلیارد نفر زنده دارد. هیچ دو تائی، یکسان نیست. با هوشیاری در مورد اینکه کلیشه ها چیست و چرا مضر هستند، می توانید نقش خود را برای ارزش دادن به هر شخص انجام دهید.

تا دیر نشده با یه مشاور متخصص صحبت کن
منابع
betterhelp.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا